Izraelskie MSZ i instytut Jad Waszem skrytykowały decyzję Wołodymyra Zełenskiego o zorganizowaniu 24 maja 2026 roku oficjalnego, państwowego pochówku Andrija Melnyka, lidera frakcji OUN-M. To kolejny po sporze z Polską dyplomatyczny konflikt, w który uwikłała się Ukraina w ostatnich dniach.

Melnyka, jak podaje „The Times of Israel”, pochowano ponownie z honorami, a w uroczystości uczestniczył sam Zełenski. Dziennik opisał go jako „nacjonalistycznego przywódcę, którego reżim zabił dziesiątki tysięcy Żydów w pogromach podczas rewolucji rosyjskiej”, a kierowaną przez niego organizację jako „propagującą antysemicką retorykę”.

W stanowisku z 23 maja 2026 roku, opublikowanym na X przed pogrzebem, IPN przypomniał, że Melnyk był „skazany przez sąd II RP za działalność wywrotową przeciwko Polsce” i „liczył na budowę państwa ukraińskiego w oparciu o narodowosocjalistyczne Niemcy”. Jego oddziały brały udział w rzezi wołyńskiej.

Reakcja Jad Waszem

Do sprawy odniosło się Jad Waszem, centrum badań, dokumentacji, edukacji i upamiętniania Holokaustu.

— Ponowne pochowanie Andrija Melnyka w państwowym pogrzebie na Ukrainie budzi poważne obawy — napisała organizacja na X, wskazując, że postać ta brała udział w prześladowaniach i mordowaniu milionów Żydów.

Według instytutu wydarzenie „podważa moralną integralność niezbędną dla upamiętniania Holokaustu”, a samo Jad Waszem jest „głęboko zaniepokojone takimi narodowymi upamiętnieniami, które dokonują się kosztem prawdy historycznej i pamięci o ofiarach Holokaustu”. W polskich realiach głos tej państwowej organizacji można porównać do roli IPN-u.

Stanowisko Jad Waszem poparło izraelskie MSZ, którym kieruje Gideon Sa’ar.

— Żałujemy decyzji o zorganizowaniu oficjalnej państwowej ceremonii ponownego pochówku dla lidera OUN Andrija Melnyka — przekazał urząd na X.

Izrael wchodził już wcześniej w spory z Warszawą. W ubiegłym roku Radosław Sikorski wezwał ambasadora Yaakova Finkelsteina po wpisie Jad Waszem dotyczącym noszenia odznak przez Żydów w okupowanej Polsce. Organizacja krytykowała też nowelizację ustawy o IPN z 2018 roku.

Izrael wśród sojuszników Ukrainy

Izrael potępił rosyjską inwazję w 2022 roku i wsparł Kijów m.in. pomocą humanitarną oraz systemami ostrzegania powietrznego. Początkowo odmawiał przekazania broni, ale w 2025 roku do Ukrainy trafiły wycofane z Bliskiego Wschodu systemy Patriot.

O skali tego zaangażowania mówił w rozmowie z „The Times of Israel” prezydent Estonii Alar Karis: — Czasami nie można ufać temu, co jest w nagłówkach — stwierdził, sugerując, że Izrael robi więcej, niż mu się przypisuje.