{"id":24191,"date":"2026-03-20T12:10:23","date_gmt":"2026-03-20T12:10:23","guid":{"rendered":"https:\/\/swiat24.pl.ua\/?p=24191"},"modified":"2026-03-20T12:10:23","modified_gmt":"2026-03-20T12:10:23","slug":"konstytucjonalista-komentuje-weto-karola-nawrockiego-czy-to-rzeczywiscie-sluzy-interesom-panstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/swiat24.pl.ua\/?p=24191","title":{"rendered":"Konstytucjonalista komentuje weto Karola Nawrockiego: \u201eCzy to rzeczywi\u015bcie s\u0142u\u017cy interesom pa\u0144stwa?\u201d"},"content":{"rendered":"\n
Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowaniu ustawy implementuj\u0105cej w Polsce unijny mechanizm finansowania zbroje\u0144 SAFE wywo\u0142a\u0142a gwa\u0142town\u0105 reakcj\u0119 mi\u0119dzy Pa\u0142acem Prezydenckim a rz\u0105dem. <\/p>\n\n\n\n
Pod przewodnictwem Donalda Tuska Rada Ministr\u00f3w zapowiedzia\u0142a wdro\u017cenie \u201eplanu B\u201d, kt\u00f3ry ma umo\u017cliwi\u0107 absorpcj\u0119 niemal 44 miliard\u00f3w euro bez zgody g\u0142owy pa\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n
Rz\u0105d planuje wykorzysta\u0107 istniej\u0105ce struktury bankowe, aby sfinansowa\u0107 Si\u0142y Zbrojne RP, co wprowadza obecnie chaos prawny, jaki skomentowa\u0142 dla nas prof. Ryszard Balicki \u2014 konstytucjonalista i profesor Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego.<\/p>\n\n\n\n
Burzliwy sp\u00f3r o ustaw\u0119 SAFE mi\u0119dzy Pa\u0142acem Prezydenckim a rz\u0105dem<\/h2>\n\n\n\n
Weto prezydenta \u2014 legalne, ale budz\u0105ce w\u0105tpliwo\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
Weto Karola Nawrockiego stanowi legalne wykorzystanie prerogatyw konstytucyjnych, jednak jego sens w \u015bwietle cel\u00f3w ustrojowych wywo\u0142uje sporo pyta\u0144. Zawetowana ustawa mia\u0142a charakter wy\u0142\u0105cznie techniczny i ksi\u0119gowy, nie dotyczy\u0142a wi\u0119c samego uczestnictwa Polski w programie SAFE. Decyzja o przekazaniu Polsce funduszy opiera si\u0119 bowiem na bezpo\u015brednio obowi\u0105zuj\u0105cym rozporz\u0105dzeniu Unii Europejskiej, co sprawia, \u017ce weto nie ma mocy w kontek\u015bcie prawa unijnego.<\/p>\n\n\n\n
Legalno\u015b\u0107 weta a bezpiecze\u0144stwo narodowe<\/h2>\n\n\n\n
12 marca 2026 roku prezydent odm\u00f3wi\u0142 podpisania ustawy o Finansowym Instrumencie Zwi\u0119kszenia Bezpiecze\u0144stwa SAFE, kt\u00f3ry mia\u0142 tworzy\u0107 ramy dla dystrybucji 43,7 miliarda euro w formie preferencyjnych po\u017cyczek na zbrojenia. Prof. Balicki podkre\u015bla, \u017ce formalnie prezydent dzia\u0142a\u0142 w ramach konstytucyjnych \u2014 mia\u0142 prawo odmowy podpisu i odes\u0142ania projektu do Sejmu. Jednak ocena polityczna takiego ruchu nie musi pokrywa\u0107 si\u0119 z jego ocen\u0105 formaln\u0105. Profesor wskazuje na konieczno\u015b\u0107 rozwa\u017cenia, czy argumentacja prezydenta faktycznie realizuje kluczowe cele pa\u0144stwa:<\/p>\n\n\n\n
\n
\u201ePrezydent oczywi\u015bcie skorzysta\u0142 ze swojego prawa. Zgodnie z Konstytucj\u0105 mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 podpisania ustawy i odes\u0142a\u0107 j\u0105 do ponownego rozpatrzenia przez Sejm. Jednocze\u015bnie jednak trzeba rozr\u00f3\u017cni\u0107 podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 formalnie zgodnych z konstytucj\u0105 od oceny ich trafno\u015bci z punktu widzenia ustroju pa\u0144stwa. Prezydent powinien czuwa\u0107 nad przestrzeganiem Konstytucji i bezpiecze\u0144stwem kraju. Mo\u017cemy mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, czy jego uzasadnienie wpisuje si\u0119 w te cele.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Unijne regulacje ponad ustawami krajowymi<\/h2>\n\n\n\n
W trakcie czwartkowego or\u0119dzia prezydent argumentowa\u0142, \u017ce jego weto s\u0142u\u017cy ochronie suwerenno\u015bci Polski i promowa\u0142 sw\u00f3j projekt \u201ePolski SAFE 0%\u201d, bazuj\u0105cy na zyskach Narodowego Banku Polskiego. Jednak analiza wskazuje, \u017ce zablokowana legislacja obejmowa\u0142a jedynie kwestie techniczne \u2014 zasady obs\u0142ugi finansowej, audyt unijnych po\u017cyczek oraz sp\u0142at\u0119 odsetek, chroni\u0105c\u0105 bud\u017cet Ministerstwa Obrony. Prof. Balicki podkre\u015bla, \u017ce istotne jest rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy formaln\u0105 stron\u0105 weta a jego wp\u0142ywem na finansowanie:<\/p>\n\n\n\n
\n
\u201eM\u00f3wimy o weto wobec instrumentu finansowego SAFE, lecz w rzeczywisto\u015bci zablokowano tylko techniczn\u0105 i ksi\u0119gow\u0105 obs\u0142ug\u0119 tych \u015brodk\u00f3w. Warto o tym pami\u0119ta\u0107.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Dodatkowo, prezydencka blokada nie podwa\u017ca rdzenia unijnego programu, gdy\u017c decyzje w tym zakresie maj\u0105 podstaw\u0119 w rozporz\u0105dzeniach UE, kt\u00f3re maj\u0105 bezpo\u015brednie zastosowanie w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich niemal niezale\u017cnie od krajowego prawa.<\/p>\n\n\n\n
\n
\u201eSame \u015brodki SAFE to finanse europejskie, a ich przekazanie wynika z rozporz\u0105dze\u0144 prawa unijnego, zatem mamy do czynienia z dwoma odr\u0119bnymi sferami.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Plan B rz\u0105du i rola Banku Gospodarstwa Krajowego<\/h2>\n\n\n\n
W odpowiedzi na decyzj\u0119 prezydenta rz\u0105d Donalda Tuska natychmiast og\u0142osi\u0142 realizacj\u0119 \u201eplanu B\u201d \u2014 mechanizmu pozwalaj\u0105cego na pozyskanie funduszy bez konieczno\u015bci prze\u0142amywania weta w Sejmie. Dzi\u0119ki bezpo\u015bredniemu dzia\u0142aniu prawa unijnego administracja potrzebuje jedynie odpowiedniej podstawy prawnej do absorbowania \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Prof. Balicki jasno wskazuje, \u017ce rz\u0105d prawdopodobnie si\u0119gnie do rozwi\u0105zania opracowanego jeszcze przez poprzedni\u0105 ekip\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105 i realizowanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Chodzi o Fundusz Wsparcia Si\u0142 Zbrojnych (FWSZ), kt\u00f3ry pozwala Radzie Ministr\u00f3w na zaci\u0105ganie po\u017cyczek i obs\u0142ug\u0119 zobowi\u0105za\u0144 bez rygor\u00f3w centralnej ustawy bud\u017cetowej:<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
\n
\u201eRz\u0105d b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wykorzysta\u0107 inne mechanizmy finansowe, takie jak fundusz obs\u0142ugiwany przez BGK, stworzony w\u0142a\u015bnie na potrzeby wsparcia armii. Ten mechanizm dzia\u0142a od 2022 roku i mo\u017ce by\u0107 efektywnie wykorzystany \u2014 czyni zawetowan\u0105 ustaw\u0119 w zasadzie zb\u0119dn\u0105.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\n
\n